Historia

Bardzo długo ziemie obecnej Dzielnicy Włochy nie przyciągały osadników. Wpływ na to miały dwa zasadnicze czynniki. Po pierwsze rozciągały się tutaj bagna, a po drugie daleko było do Wisły, która spełniała wiele niezbędnych funkcji związanych z komunikacją i pozyskiwaniem żywności. Najstarsze ślady osadnictwa pochodzą z epoki mezolitu, z ok. 6 tysiąclecia p.n.e. Nie było to jednak osadnictwo w pełnym tego słowa znaczeniu. Krzemienne narzędzia wskazują, że posługiwała się nimi koczownicza gromada zajmująca się łowiectwem i zbieractwem.

W wiele wieków później, ok. III-IV w. n.e., gdy w Europie nastał czas wędrówek ludów, osadnictwo po lewej stronie tutejszego odcinka Wisły prawie zamarło. Taki wniosek można wysnuć, ponieważ nie natrafiono na jakichkolwiek ślady archeologiczne pochodzące z owych czasów. Dopiero w średniowieczu ludzie ponownie zaczęli osiedlać się na tutejszych terenach.

Kolejnym przełomowym okresem w dziejach włochowskich jest XV i XVI w. kiedy zaczęto przyjmować tzw. nazwiska odmiejscowe. Wówczas pojawili się Rakowscy, Okęccy, Stenclewscy, Stojartowie, Witkowscy.

Pierwsze wzmianki dotyczące tychże wsi pochodzą z XIV w. Pojawiają się nazwy: Porzucewo, zwane również Sopąchami (dzisiaj nazwy te nie istnieją, a tereny należące do owych wsi stały się integralną częścią współczesnych Włoch), Raków, Dzbarz (obecnie Zbarż), Korzkiewki, nazywane również Koczkiewkami (ob. Gorzkiewki). Później powstały Stenclewice (ob. Szczęśliwice), Stojarty, Witki, Solipsy (ob. Solipse).
 

Włochy (nazwa pochodzi z XV w., a wywodzi się od przydomka właściciela tej wsi, Jana zwanego Włochem) od XVI w. zajmowały 8 ha i należały do Nadarzyńskich, później Rakowskich. W połowie XVII w. stanowiły własność Andrzeja Leszczyńskiego, prymasa i kanclerza wielkiego koronnego, który zbudował tu letnią rezydencję. W latach 1655-56, w czasach Potopu szwedzkiego, letni pałacyk prymasa wraz z otaczającymi go zabudowaniami został doszczętnie zniszczony. Spaleniu uległy również sąsiednie wsie: Witki i Stojarty. Nigdy ich nie odbudowano, a tereny do nich należące z czasem zostały wchłonięte przez Włochy.

W początkach XVIII w. Włochy weszły w skład dóbr Lubomirskich. W 1795 r., drogą sukcesji, dostały się hrabiemu Mostowskiemu, ministrowi spraw wewnętrznych Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego, który stworzył tu piękną rezydencję wiejską z obszernym pałacem i rozległym parkiem rozplanowanym przez A. Szuberta.

W 1842 r. we Włochach powstała pierwsza cegielnia, która wykorzystywała złoża iłów. Gliny na tych terenach było pod dostatkiem, dlatego produkcję cegieł przenoszono z miejsca na miejsce, aż do wyczerpywania się surowca. Dziś jedynym śladem po fabryce są liczne stawy (np. stawy przy ul. Cietrzewia i ul. Koziorożca). W 1844 r. cegielnia oraz cała osada została zakupiona przez Koelichena i w rękach jego potomków pozostawały do czasu parcelacji w 1928 r.

 

1939 jest rokiem, w którym Włochy otrzymały prawa miejskie, niestety już 5 lat później historia jest mniej łaskawa. 16 września 1944 r. deportowano przymusowo do III Rzeszy ok. 6 tys. mężczyzn.

Po wojnie miasteczko zaczęło się rozwijać. Już w 1946 r. liczyło18911 mieszkańców.

5 maja 1951 r. oficjalnie przyłączono je do stolicy. W ten sposób Włochy stały się jednym z osiedli Dzielnicy Ochota.
 

Od czerwca 1994 r. Włochy stały się samodzielną gminą, natomiast od października 2002 r. w związku z wejściem w życie nowej ustawy warszawskiej, Włochy są jedną z 18 dzielnic m.st. Warszawy.

Poznanie dawnej historii Włoch i mieszkańców jest możliwe m.in. przez działalność jednej z organizacji pozarządowych na naszym terenie – Fundacji Scena Współczesna. Realizuje ona projekty "Historia na wyciągnięcie ręki" oraz "Historia rodzin włochowskich", aby historię "ocalić od zapomnienia".